विश्व शान्तिबारे छलफल गर्न ट्रम्प, पुटिन र सीबीच चीनमा शिखर बैठक हुँदै

Sagarmatha Post
Sagarmatha Post १ मंसिर २०८३, मंगलवार
3 Min Read
Aa

काठमाडौं । अमेरिका, रुस र चीनका शीर्ष नेताहरूबीच यसै साता चीनमा पहिलोपटक त्रिपक्षीय शिखर बैठक हुने भएको छ । एसिया–प्रशान्त आर्थिक सहयोग (एपेक) शिखर सम्मेलनको साइडलाइनमा आगामी बिहीबार दक्षिणी चिनियाँ सहर सेन्जेनमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प, रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच भेटवार्ता हुने तय भएको हो ।

बैठकको विस्तृत कार्यसूची सार्वजनिक नगरिए पनि विश्व शान्ति कायम राख्ने र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा स्थायित्व प्रवर्द्धन गर्ने विषयमा छलफल हुने चीनले जनाएको छ । बैठकबारे जानकारी दिँदै चिनियाँ विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता माओ निङले यसलाई ‘युगान्तकारी महत्त्वको’ घटनाका रूपमा व्याख्या गरेकी छन् । उनले तीन शक्तिशाली राष्ट्रका नेताबीचको छलफलले विश्व शान्ति र स्थायित्वका विषयमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने संकेत गरेकी छन् ।

युक्रेन युद्धले प्राथमिकता नपाउने सम्भावना

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले यसअघि नै प्रस्तावित बैठकलाई ‘रोचक’ हुने बताएका थिए । गत नोभेम्बर ८ मा फ्लोरिडाको एक विमानस्थलमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले आणविक निशस्त्रीकरणलगायत विभिन्न विषयमा छलफल हुने जानकारी दिएका थिए ।

ट्रम्पले आणविक हतियार नियन्त्रणका अतिरिक्त इरानमा जारी युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयासबारे पनि छलफल हुन सक्ने बताएका थिए । तर, उनले रुस–युक्रेन युद्धलाई भने आफ्नो टिप्पणीमा समावेश गरेका थिएनन् ।

गत महिना द वाल स्ट्रिट जर्नलमा प्रकाशित एक समाचारअनुसार रुसी राष्ट्रपति पुटिनले उक्त बैठकमार्फत रुसको हितअनुकूल युक्रेनमा शान्ति सम्झौताको वातावरण बनाउन चाहेका थिए । यद्यपि, अमेरिकी अधिकारीहरूले ट्रम्पले यस विषयलाई बैठकमा प्राथमिकताका साथ उठाउने अपेक्षा नगरेको एएफपीले जनाएको छ ।

आणविक हतियार नियन्त्रणमा अमेरिका–चीन मतभेद

अमेरिकाले भविष्यमा हुने आणविक हतियार नियन्त्रणसम्बन्धी सम्झौतामा चीनलाई समेत सहभागी गराउन चाहेको छ । तर, चीनले त्यसअघि अमेरिका र रुसले आफ्नो आणविक हतियारको भण्डार घटाउनुपर्ने अडान राख्दै आएको छ ।

गत फेब्रुअरीमा अमेरिका र रुसबीचको आणविक हतियार नियन्त्रणसम्बन्धी सन्धिको म्याद समाप्त भएपछि ट्रम्पले व्यापक निशस्त्रीकरण वार्ताका लागि प्रस्ताव गरेका थिए । तर, चीनले उक्त प्रस्ताव अस्वीकार गरेको थियो ।

यस पृष्ठभूमिमा तीन देशका नेताबीच हुने छलफल आणविक हतियार नियन्त्रण र विश्व सुरक्षा व्यवस्थाका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

इरान युद्ध र चीनको मध्यस्थताको प्रयास

गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेपछि सुरु भएको युद्धका प्रमुख मुद्दाहरू अझै समाधान हुन सकेका छैनन् । यद्यपि, पछिल्लो समय द्वन्द्वको तीव्रता केही कम भएको देखिएको छ ।

आफ्ना देशमा निर्वाचन भएका कारण पछिल्ला साताहरूमा अमेरिका र इजरायलले ठूला आक्रमण रोकेको बताइएको छ । यसअघि मध्यावधि निर्वाचनअघि गत अक्टोबरमा ट्रम्पले अमेरिका र इजरायलको सैन्य कारबाहीलाई संकेत गर्दै आवश्यक परे थप आक्रमण गर्न सकिने बताएका थिए ।

इरानको प्रमुख आर्थिक साझेदार चीनले भने द्वन्द्व अन्त्यका लागि कूटनीतिक पहल गर्दै आएको छ । चीनले क्षेत्रीय तनाव थप चर्किन नदिनु आफ्नो सर्वोच्च प्राथमिकता रहेको स्पष्ट पार्दै आएको छ ।

यस्तो अवस्थामा ट्रम्प, पुटिन र सीबीच हुने प्रस्तावित त्रिपक्षीय बैठकलाई विश्व शान्ति, आणविक निशस्त्रीकरण तथा अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति सन्तुलनका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ ।

Sagarmatha Post

प्रतिक्रिया दिनुहोस्